‘Gratis’ zonnepanelen voor ’s werelds duurzaamste onderwijsgebouw

Het hoofdgebouw van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) is straks het duurzaamste onderwijsgebouw ter wereld. Daar hoort ook lokaal opgewekte groene stroom bij, via zonnepanelen. De TU/e hoefde hier zelf niet in te investeren, maar liet dit over aan Energy Service Company (ESCo) OVVIA – met financiering van Energiefonds Brabant. “Dit is een win-winconstructie voor alle partijen.”

Het is 23 graden. Op de campus van de TU/e zitten her en der studenten in het gras te genieten van het zomerse weer. Langzaam drijven wat witte wolken voorbij, verder is de lucht strakblauw. 

“Dit is een perfecte dag!”, zegt Boudewijn Elmans. De projectleider van de dienst Huisvesting van de TU/e staat op het dak van het grote studentensportcentrum. Sinds kort liggen hier en op een tweede campusgebouw in totaal zo’n 2500 zonnepanelen. “Qua locatie, belastbaarheid en grootte zijn dit de meest geschikte daken van de campus”, verklaart Elmans.

Koploper in duurzaamheid

De Eindhovense TU - met bijna elfduizend studenten en ‘Energy’ als belangrijke pijler voor het wetenschappelijk onderzoek – wil koploper zijn op het gebied van duurzaamheid. In 2030 moet de TU/e voor 50 procent energieneutraal ofwel onafhankelijk van fossiele brandstoffen zijn, zo is de ambitie. De lat ligt het hoogst voor het hoofdgebouw: na de huidige renovatie moet dit het meest duurzame onderwijsgebouw ter wereld worden. Eén van de vereisten voor het officiële predikaat is een gedeeltelijke energievoorziening via op de campus opgewekte (zonne)stroom.

In 2016 schreef de TU/e een Europese aanbesteding uit voor het zonnepanelenproject. OVVIA uit Veldhoven won de aanbesteding. Thijs Meulen, adviseur Energiemanagement bij de TU/e: “We wilden een energieprijs die lager is dan onze huidige inkoopprijs en een minimale opwekking van jaarlijks 0,5 miljoen kWh gedurende een periode van vijftien jaar. Zelf willen we geen energieproducent zijn en niet investeren in zonnepanelen. Marktpartijen als OVVIA kunnen dit veel beter, en wij besteden ons geld liever aan onderwijs en onderzoek.”

Wij besteden ons geld liever aan onderwijs en onderzoek Boudewijn Elmans - TU/e

OVVIA is een zogeheten ESCo. Het bedrijf realiseert namens klanten, zoals bedrijven, scholen en gemeenten, uiteenlopende projecten om via energiebesparing en duurzame opwekking de CO2-uitstoot van hun panden te reduceren. Daarbij zet OVVIA beproefde technologieën in, zoals zonne-energie, ledverlichting, dak- en gevelisolatie, warmtepompen en warmte-koudeopslag. Inmiddels heeft OVVIA vijftien projecten gerealiseerd, die tot dusver gezamenlijk hebben geleid tot een reductie van de CO2-uitstoot met 2500 ton. Dit staat gelijk aan de CO2 die vrijkomt door 11,7 miljoen kilometer in een dieselauto af te leggen. 

De installatie van zonnepanelen op de TU/e is het eerste project dat is gerealiseerd in de samenwerking tussen OVVIA en het door de BOM beheerde Energiefonds Brabant. In dit duurzame partnership draagt OVVIA zorg voor de installatie en het onderhoud, terwijl Energiefonds Brabant een grote bijdrage levert aan het benodigde eigen vermogen en de bankfinanciering regelt. “Dankzij deze samenwerking kan OVVIA zich richten op de ontwikkeling van nieuwe projecten, waardoor wij sneller en meer energiebesparing kunnen realiseren. Daarnaast profiteren we van de kennis en het netwerk van de BOM, wat bijvoorbeeld nieuwe projecten oplevert”, stelt OVVIA-CEO Jan van Hout.

Vogelpoep

Van Hout vergelijkt een ESCo met het leasen van een auto. “Bij de TU/e hebben wij - met financiering van Energiefonds Brabant - de zonnepanelen geïnstalleerd en we onderhouden en monitoren ze. Dit is een win-win: OVVIA is vijftien jaar verzekerd van energieafname, de TU betaalt een vaste (lagere) energieprijs en heeft nergens omkijken naar.” 

Boudewijn Elmans vindt dat inderdaad een grote pre. Hij wijst op een met vogelpoep besmeurd paneel. “Stel dat hierdoor minder stroom wordt geproduceerd dan in het contract staat, dan betaalt OVVIA ons een boete. We worden dus echt ontzorgd.”

Windpark

Ondertussen bekijkt de TU/e of samen met andere universiteiten en hogescholen in Noord-Brabant een windmolenpark kan worden gerealiseerd. Energiefonds Brabant levert advies en draagt bij aan het onderzoek naar potentiële locaties en financieringsmogelijkheden. Thijs Meulen van de TU/e: “We willen zoveel mogelijk af van fossiele brandstoffen, zodat we de aarde niet belasten met onze gebouwen. De slogan van de TU/e is ‘Where innovation starts’. Daarbij hoort een voorbeeldfunctie op het gebied van duurzaamheid.”

Het zonnepanelenproject bij de TU/e in cijfers:

  • 2500 zonnepanelen liggen inmiddels op 2 gebouwen van de TU/e campus.
  • Verwachte opwek 600.000 kWh: 25 procent van de energievraag van het vernieuwde hoofdgebouw van de TU/e.
  • Verminderde CO2-uitstoot door deze maatregel: 335.000 kg per jaar, gelijk aan de directe CO2-uitstoot van ruim 41 huishoudens.

De duurzame partnerships van Energiefonds Brabant 

Duurzame partnerships met ESCo’s spelen een sleutelrol in de strategie van Energiefonds Brabant (EFB) om duurzame energieprojecten van de grond te krijgen. ESCo’s zoals OVVIA realiseren kleinschalige projecten en leveren deze inclusief financiering aan de gebruiker in de vorm van een operationele lease. 

Energiefonds Brabant behaalde in 2016 veel succes via dergelijke samenwerkingen. Zo heeft Volgroen, dat ledverlichting installeert bij mkb-bedrijven, achttien nieuwe projecten gerealiseerd. Verder heeft EFB substantiële bedragen geïnvesteerd in nieuwe projecten van Dubotechniek (warmte-koudeopslag) en OVVIA en zijn drie nieuwe duurzame partnerships opgezet: Wocozon voor zonnepanelen op daken van sociale huurwoningen, Brabant Zon voor middelgrote solarprojecten en Solease voor solar op daken van particuliere woningeigenaren.

EFB, dat wordt beheerd door de BOM, ligt goed op koers om zijn maatschappelijke doelstellingen te halen. De projecten waarin EFB de afgelopen jaren heeft geïnvesteerd, zijn tijdens hun levensduur goed voor een besparing van 628.858 ton CO2. Dat is gelijk aan 17,5% van de doelstelling voor de totale looptijd van het fonds; het doel was minimaal 8% per eind 2016. 

Behalve investeringen in kleinschalige projecten via ESCo’s, is het succes van EFB grotendeels toe te schrijven aan windparken. Wind levert van alle beschikbare technologieën veruit de grootste CO2-besparing per geïnvesteerde euro. In 2016 is EFB een samenwerking aangegaan met lokale energiecoöperaties om de komende jaren een windpark te realiseren op industrieterrein De Spinder, ten noorden van Tilburg. Eerder investeerde EFB al in de windparken Hazeldonk en Dintel.