Een gesloten kringloop zonder afval, verspilling en vervuiling

In 2050 telt de wereld naar verwachting ruim negen miljard mensen die voldoende voedsel nodig hebben en in welvaart willen leven. Om dat mogelijk te maken, moeten we slimmer produceren en consumeren – in een gesloten kringloop zonder afval, verspilling en vervuiling.

Deze circulaire economie grijpt in op alle aspecten van ons leven: van hoe we wonen en werken tot het voedsel dat we eten en de producten die we gebruiken. Door slim ontwerp, bewust gebruik en meer en beter hergebruik moeten producten en materialen zolang mogelijk in omloop blijven, waardoor schaarse grondstoffen optimaal worden benut. 

Volgens het Rijksbrede programma Circulaire Economie moet de Nederlandse economie in 2050 honderd procent circulair zijn. Dat vereist intensieve samenwerking tussen het bedrijfsleven, overheden en maatschappelijke organisaties. 

De BOM zet zich op meerdere fronten in om deze transitie in Brabant te versnellen. Dit is niet alleen pure noodzaak, maar biedt ook kansen voor het bedrijfsleven.

Verspillingsfabriek, Veghel

THREE-SIXTY: hotspot in de strijd tegen voedselverspilling

Om in 2050 negen miljard monden te kunnen voeden, is de aanpak van voedselverspilling cruciaal. Wereldwijd gaat jaarlijks 1,3 miljard ton eetbaar voedsel verloren, ruim een derde van de totale productie. Deze verspilling treedt op in de hele keten: van productie tot verwerking en consumptie.

THREE-SIXTY wil een eind maken aan dit hardnekkige probleem. Gevestigd in een voormalig distributiecentrum in Veghel, moet THREE-SIXTY uitgroeien tot een hotspot waar ondernemers, startups en studenten bij elkaar komen en elkaar versterken. Het doel is om voedselverspilling te voorkomen of verminderen. En als dat niet lukt, moeten reststromen zo hoog mogelijk worden ‘verwaard’. Blikvanger is De Verspillingsfabriek, waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt worden ingezet om afgedankte agro-reststromen om te zetten in smaakvolle voedingsproducten zoals soepen, sauzen en spreads. 

De BOM werkt dit concept - geen verspilling van voedsel én talent - uit in een businessplan voor de doorontwikkeling van THREE-SIXTY tot een levendig innovatie-ecosysteem. Verspillingsreductie is in een wereld van schaarste namelijk niet alleen pure noodzaak, maar biedt zeker gezien de sterke Brabantse Agrofood-sector ook volop kansen voor ondernemers. Bedrijven die zich in THREE-SIXTY vestigen, kunnen straks gebruikmaken van onder andere een proefkeuken, een expositieruimte en gedeelde ontwikkel- en testfaciliteiten. 

Ook bedrijven die verspilling in hun eigen organisatie willen terugdringen, kunnen op deze locatie terecht. Aanjaagorganisatie The Source Shakers, een samenwerkingsverband van inmiddels negen partijen waaronder de BOM, biedt bedrijven gerichte support via een verspilligsscan, kansenkaart en matchmaking met experts. Voor meer informatie:

Kleine Aarde, Boxtel

De Kleine én Grote Aarde

De Kleine Aarde in Boxtel vervulde decennialang een gidsfunctie op het gebied van duurzaamheid. Begin dit jaar werd een samenwerkingsovereenkomst getekend om deze zelfvoorzienende leef-,leer- en ontwikkelgemeenschap nieuw leven in te blazen.

De Kleine Aarde nieuwe stijl krijgt een energieleverende wooneenheid van 'biobased' materialen, een groene energievoorziening, een voedseltuin in combinatie met een innovatiekas voor groente- en kruidenteelt en fieldlabs rond duurzame energie, biomimicry en plantenteelt. Bezoekers kunnen hier ervaren hoe een kleine circulaire gemeenschap functioneert en bijleert.

Tegelijkertijd transformeert in Sterksel afvalverwerkingsterrein Chijnsgoed tot Bio Tech Park Brabant. Hier laten diverse bedrijven zien hoe reststromen grootschalig en effectief kunnen worden omgezet naar voedings- en brandstoffen. Dit initiatief - met een knipoog naar Boxtel de 'grote aarde' gedoopt - zet straks jaarlijks 250 kiloton groenafval, voedselresten en mest om naar mineralen en groen gas.

De BOM vervult in beide herontwikkelingen een voortrekkersrol door de benodigde partijen bij elkaar te brengen en mee te schrijven aan de samenwerkingsovereenkomsten. Zo voert de BOM de regie over de herinrichting van de Kleine Aarde, waarvoor vanaf medio 2017 een concreet plan wordt gerealiseerd.

Suikerbiet als grondstof chemie

Sugar Delta: zoet een-tweetje tussen agro en chemie

In een circulaire economie is de chemische sector volledig 'bio based'. Dat wil zeggen dat chemische bedrijven hun grondstoffen zoveel mogelijk betrekken uit biomassa zoals reststromen uit de landbouw en voedingsmiddelenindustrie. Via fermentatie en raffinage kunnen deze reststromen worden omgezet in hoogwaardige chemische halffabrikaten en producten zoals coatings.

Koolhydraatrijke gewassen zoals suikerbieten en aardappelen zijn hiervoor bij uitstek geschikt. Dat biedt grote kansen voor West-Brabant, Zeeland en Zuid-Holland, waar een aanzienlijk deel van de Nederlandse productie van deze gewassen plaatsvindt.

Doel van het Sugar Delta-programma: ontwikkel en bouw waar haalbaar in Zuidwest Nederland de allereerste op suikers gebaseerde bioraffinage-lijn ter wereld. De BOM is nauw betrokken bij het onderzoek naar de haalbaarheid en de zoektocht naar leveranciers, afnemers en partijen die de fermentatie en raffinage voor hun rekening kunnen nemen.